Ռուսաստանը տապալվեց Լեռնային Ղարաբաղում. Главред (Ուկրաինա)
Ռուսաստանը Լեռնային Ղարաբաղի իրավիճակից, ինչպես միշտ, փորձեց քաղել իր համար առավելագույն քաղաքական առավելությունները: Վերադարձնելով սահմանների վիճակը 1991-ի՝ Ռուսաստանի Դաշնությունը լավ հարաբերություններ պահպանեց ինչպես Ադրբեջանի, այնպես էլ Թուրքիայի հետ: Եվ դա չափազանց կարևոր է, քանի որ Մոսկվան և Անկարան շատ ընդհանուր խնդիրներ ունեն, որոնք պետք է լուծվեն՝ Սիրիա, Լիբիա, Բոսֆոր:
Բացի այդ, Ռուսաստանը ստացավ քաղաքական, տնտեսական և ռազմական առումով պարտված ու թուլացած Հայաստան, որն այժմ հեշտությամբ շահարկվում է:
Առաջին հերթին Ռուսաստանը կփոխարինի Փաշինյանին, քանի որ նա Պուտինի մարդը չէ, այլ ԱՄՆ Դեմոկրատական կուսակցության հովանավորյալը: Քանի որ բողոքի առաջին ալիքի ժամանակ հնարավոր չէր քանդել Փաշինյանին, Մոսկվան ճնշում է գործադրելու նրա վրա, որպեսզի նա հրաժարական տա: Դրանից հետո Հայաստանում տեղի կունենան ընտրություններ, որոնց միջոցով իշխանության կգա ռուսամետ մտածողությամբ անձ:
Բացի այդ, Ռուսաստանն իր զորքերով կփորձի փոխարինել ապագա հայկական բանակի հզորությանը, որպեսզի դրանով ամրապնդի իր ներկայությունը Հարավային Կովկասում, հակակշռի Թուրքիայի հավակնություններին և թույլ չտա Ադրբեջանին «թևերը տարածել»՝ դառնալով միջազգային իրավունքի սուբյեկտ: Ի վերջո, Թուրքիայի և Ադրբեջանի դաշինքը կարող է էապես ամրապնդել Թուրքիայի դիրքերը տարածաշրջանում:
Մի կողմից՝ Ռուսաստանը ստացավ առավելագույն նախապատվությունները, բայց մյուս կողմից՝ ռազմավարական պարտություն կրեց: Նա միայն տակտիկական հաղթանակ տարավ՝ ձեռք բերելով Հայաստանը: Հիմա Մոսկվան ռազմական բազա կստեղծի Լեռնային Ղարաբաղում, նրա առաջին բազան արդեն իսկ գոյություն ունի Գյումրիում:
Թվում է, թե Կրեմլը վերահսկում է իրավիճակը և գտնվում է բոլոր գործընթացների կենտրոնում, սակայն, ընդհանուր առմամբ, այն պարտվել է, քանի որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Թուրքիան առաջին անգամ մտավ Հարավային Կովկաս: Ավելին, նա հասավ Աստրախան՝ Ադրբեջանի և Ռուսաստանի սահմաններ: Փաստորեն, Թուրքիան դուրս եկավ Կասպից ծով, իսկ հետո թուրքմենական գազի խողովակը նետեց ծովի մյուս կողմը։
Գաղտնիք չէ, որ Թուրքիան ցանկանում է գազի հանգույց դառնալ Մերձավոր Արևելքում: Մենք Հունաստանի հետ նրա առճակատումը արդեն տեսնում ենք միայն հանքավայրերի որոնման համար, էլ չենք ասում հորատման և նավթի ու գազի արդյունահանման մասին: Թուրքիան այժմ կփորձի հնարավորինս ջախջախել Իրանը, որտեղ ապրում է շուրջ 25 միլիոն ադրբեջանցի։ Դա երկու անգամ շատ է, քան բուն Ադրբեջանում: Այս փաստը խոչընդոտ է Իրանի և Ադրբեջանի միջև փոխշահավետ հարաբերությունների ստեղծման համար. Իրանը վախենում է, որ, ի վերջո, Ադրբեջանը կբորբոքի Իրանի ադրբեջանցիների անջատողական տրամադրությունները։ Նրանք ասում են. «Դուք ադրբեջանցիներ եք, ուրեմն միացեք Ադրբեջանին»: Այդ դեպքում կարող է զարգանալ նույն իրավիճակը, ինչ Քրդստանի դեպքում:
Այժմ Թուրքիան և Ադրբեջանը, գործելով միասին, կարող են սկսել ճնշում գործադրել Իրանի վրա՝ ստիպելով նրան միանալ իրենց դաշինքին: Այսպիսով, վերջին իրադարձությունների արդյունքում Թուրքիան մեծապես ամրապնդեց իր դիրքերը:
Ռուսական մամուլում խելահեղ արշավ է սկսվել այն մասին, որ Ռուսաստանը շահեց, որ իր խաղաղապահները Ղարաբաղում են և այլն: Սակայն իրականում թուրքական զորքերը հետևում են այնտեղ գտնվող ռուս խաղաղապահներին, իսկ այնտեղ Ադրբեջանի դրոշի հետ միասին ծածանվում է թուրքական դրոշը: Լեռնային Ղարաբաղի անկլավի շրջակայքում կլինեն թուրք զինծառայողներ, ադրբեջանական բանակ, ինչպես նաև Ռուսաստանի և Թուրքիայի համատեղ վերահսկման և դիտարկման կենտրոն:
Ուշադրություն դարձրեք, թե որքանով է հստակ նշված պայմանագրում խաղաղապահների թիվը, նրանց զենքն ու սարքավորումները: Ընդամենը 90 զրահափոխադրիչ և հատուկ տեխնիկա՝ առանց տանկերի, հրետանու, հակաօդային պաշտպանության համակարգերի և այլն: Բացի այդ, այժմ Ռուսաստանը դեռ ստիպված կլինի Հայաստանին ստիպել բացել Նախիջևանի հետ տրանսպորտային միջանցք, իսկ ռուս սահմանապահները պետք է ապահովեն այս միջանցքի անվտանգությունը: Արդյունքում Ռուսաստանը նույնպես ֆինանսական ծախսեր կկրի այս ամենն իրականացնելու համար:
Բացի այդ, Ռուսաստանի Դաշնությունը Հայաստանի համար նյարդայնացնող գործոն է հանդիսանում, քանի որ հայերի մեծ մասը հասկանում է, որ դե ֆակտո Մոսկվան դավաճանել է իրենց: Ռուսները հայերին զենք տվեցին (ինչքան որ կարող էին, դրանք բերեցին Իրանի միջոցով), հնարավոր է, որ նրանք վարձկաններ տրամադրեին, ինչպես մասնավոր ռազմական ընկերությունները, որոնց մենք հանդիպում ենք Սիրիայում, Լիբիայում և այլն: Սակայն դա իրավիճակը չլուծեց:
Ի վերջո, Հայաստանը նույնիսկ չմոբիլիզացվեց: Եթե Ուկրաինայում մոբիլիզացիայի երեք ալիք լիներ, և մենք զորքերի խումբ ստեղծեինք, որոնք, սկզբունքորեն առաջին փուլում դրան հաջողությամբ դիմադրեին և ազատագրեին տարածքները, մինչև որ միջամտեին քաղաքական գործիչները՝ ի դեմս Պյոտր Ալեքսեևիչի։
Հայերը մոբիլիզացիա չիրականացրին դրա պատճառով. երբ սկսվեցին առաջին կորուստները, այլևս կորցնելու ոչինչ չկար: Հատուկ նշանակությունը նոկաուտի ենթարկվեց (հրետանային, հակաօդային պաշտպանության հաշվարկներ, բազմաթիվ արձակման հրթիռային համակարգերի, տանկերների և այլ սարքավորումների հաշվարկներ), իսկ դրանց փոխարեն զոհվեցին 2000-2002 թվականներին ծնված երիտասարդ տղաներ: Այս տղաներն այնտեղ թափեցին իրենց արյունը՝ այս պատերազմում դառնալով «թնդանոթի կեր»:
Հետևաբար հայ հասարակությունն ինքնին այժմ խիստ է տրամադրված Մոսկվայի հետ հարաբերություններում: Ռուսաստանը նույնպես ստիպված կլինի այն հաղթահարել: Թե ինչ կանի Կրեմլը՝ դժվար է կանխատեսել:
Ի վերջո, Հայաստանը կձգտի զարգացնել իր ռազմական հզորությունը և լուծել Լեռնային Ղարաբաղը վերադարձնելու հարցը: Ի վերջո, այժմ և՛ Հայաստանը, և՛ Ադրբեջանը հստակ գիտակցում են, որ ցանկացած քաղաքական բանակցություն, որը չի հանգեցնում արդյունքի, ավարտվում է պատերազմով: Բայց որպեսզի քաղաքական բանակցությունները հանգեն արդյունքի, անհրաժեշտ է ունենալ մարտունակ բանակ և զբաղվել ազգային անվտանգության համակարգի ստեղծմամբ:
