Ինչո՞ւ են տեղի ունենում էլեկտրաէներգիայի անջատումները. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Թե՛ սոցցանցերում, թե՛ տեղեկատվական այլ հարթակներում հաճախ կարելի է հանդիպել դժգոհություններ՝ կապված էլեկտրաէներգիայի անջատումների հետ: Իսկ մի քանի դեպքերում, կարելի է ասել, տեղի ունեցան աղմկահարույց հոսանքազրկումներ, օրինակ՝ կառավարության նիստի ժամանակ 2023 թվականի նոյեմբերի 23-ին, Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում ներկայացման ժամանակ այս տարվա օգոստոսի 7-ին, Աբովյան քաղաքի մարզադաշտում օգոստոսի 20-ին: Թե այս, թե՛ այլ անջատումների ժամանակ մեղադրանքի սլաքները հիմնականում ուղղվում էին դեպի ՀԷՑ-ը: Երեկ ՀԷՑ տնօրենների խորհրդի նախագահ Կարեն Դարբինյանը նշեց, որ կառավարության նիստի ժամանակ հոսանքի անջատումը եղել է ԲԷՑ-ում կատարվող աշխատանքների պատճառով և ՀԷՑ-ի պատասխանատվության դաշտից դուրս էր:
Ընդ որում, Դարբինյանը նշել է, որ ԲԷՑ-ի հոսանքազրկումները, որպես կանոն, կարճատև են, բայց շատ մասշտաբային են, ու դրանց արդյունքում ամեն անգամ հոսանքազրկվում է հանրապետության մոտ 1/3-ը, ուստի աղմուկն էլ միշտ մեծ է լինում: Ինչ վերաբերում է օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում ներկայացման ժամանակ էլեկտրաէներգիայի անջատմանը, ապա պարզվում է, որ մինչև հայտնի վթարի օրը թատրոնում մի քանի անգամ հոսանքազրկումներ էին տեղի ունեցել (ոչ ներկայացման պահին): «Մեր ընկերության անձնակազմը մի քանի անգամ ստուգայց էր կատարել և պարզել, որ խնդիրը իրենց բալանսում գտնվող տրանսֆորմատորի թերության հետ է կապված: Այդ ամենը մանրակրկիտ բացատրել էին թատրոնի համապատասխան աշխատակիցներին՝ ասելով, որ տրանսֆորմատորներից մեկը ենթակա է փոխարինման: Թատրոնը անտեսել էր մեր մասնագետների կարծիքը, որից հետո տեղի էր ունեցել բոլորիդ հայտնի վթարը, ավելին՝ որոշել էին վթարի համար ՀԷՑ-ին մեղադրել:
Վթարից հետո ևս մեկ անգամ մեր մասնագետները տեղում ուսումնասիրել էին պատճառը ու նորից նշել, որ խնդիրը տրանսֆորմատորից է»,-նշեց ՀԷՑ տնօրենների խորհրդի նախագահ Կարեն Դարբինյանը՝ հավելելով, որ արդյունքում Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի ղեկավարությունը նամակով դիմել է ՀԷՑին՝ խնդրելով, որ ընկերությունն իր բարեգործական ծրագրի շրջանակում թատրոնի տրանսֆորմատորը փոխարինի նորով, քանի որ իրենք ֆինանսական խնդիրներ ունեն և իրենց միջոցներով չեն կարող դա անել։ Կոնֆերենցիաների լիգայի խաղի ժամանակ Աբովյանի մարզադաշտի հոսանքազրկման հետ կապված նշվեց, որ մինչև հայտնի խաղը ՀԷՑ-ը ստացել էր համապատասխան գրություն ՀՖՖ-ից՝ իրենց սեփականություն հանդիսացող երկու տրանսֆորմատորներից մեկը անջատելու վերաբերյալ: Տրանսֆորմատորը ՀՖՖ-ի դիմումի հիման վրա անջատվել էր, արդյունքում խաղի օրը ամբողջ բեռն ընկել էր մեկ տրանսֆորմատորի ու մեկ ուղղության վրա, որը չդիմանալով ծանրաբեռնվածությանը՝ անջատվել էր:
Խոսելով հուլիսի 6-ին «Երևանի ՀԷԿ 1»-ում տեղի ունեցած խոշոր հրդեհին, ապա, ըստ ՀԷՑ տնօրենի, ԵրՀԷԿ-ից սնվում է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի մոտ 30 և Արաբկիր վարչական շրջանի 20 տոկոսը։ Հրդեհից հետո այդ բեռը տեղաբաշխվել է ընկերության այլ ենթակայանների միջև, ու էլեկտրասնուցումն ապահովել է պահուստային մալուխներով հավաքված, այլընտրանքային սխեմայի միջոցով։ «Հրդեհից առաջ թվով 9 բաշխիչ ենթակայան և շուրջ 32 922 բաժանորդ ունեին երկկողմանի էլեկտրամատակարարում, իսկ վթարից հետո վերը նշված ենթակայանը և բաժանորդները մնացին միակողմանի էլեկտրասնուցմամբ, որը հանգեցրեց վթարների վերացման ավելի երկար ժամանակի և բաժանորդների հոսանքազրկման՝ այն պարզ պատճառով, որ միակողմանի սնուցման մալուխի վթարման դեպքում էլեկտրամատակարարումը հնարավոր էր լինում վերականգնել միայն վթարված մալուխը նորոգելուց հետո, քանի որ բացակայում էր երկրորդ սնուցումը ԵրՀԷԿ-ից:
Նշեմ, որ այս ժամկետում հնարավոր դարձավ թեկուզ ընդհատումներով, բայց էլեկտրամատակարարում ապահովել մեր բաժանորդներին միայն Ընկերության կողմից իրականացված ներդրումային ծրագրի շնորհիվ, մասնավորապես՝ 2016-2020թթ. Ծիծեռնակաբերդ ենթակայանից 17 ուղեգծով մալուխներ ենք հասցրել Կենտրոն, որի շնորհիվ էլ հնարավոր դարձավ հավաքել էլեկտրամատակարարման ժամանակավոր սխեման»,-ասաց Դարբինյանը: Վերջինս նաև տեղեկացրեց, որ ՀԷՑ վթարների մոտ 34 %-ն այսօր տեղի են ունենում շինարարական աշխատանքների ընթացքում մալուխների վնասման պատճառով։ «Նման շինարարական մասշտաբների պայմաններում, երբ ճանապարհներ, շենքեր, ջրագծեր ու գազի խողովակներ են կառուցվում, շատ դեպքերում վնասվում են մեր մալուխները, որի հետևանքով նորից հոսանքազրկումներ են տեղի ունենում: Իհարկե, նման մեծածավալ շինարարության ժամանակ, որը կատարվում է մեր երկրում, նման դեպքերից խուսափել հնարավոր չէ»,-տեղեկացրեց Դարբինյանը՝ նշելով, որ 1456 վթարից 492-ը եղել է այլ կազմակերպությունների կողմից մալուխների վնասման պատճառով։
Ամփոփելով նշվածը ՀԷՑ տնօրենների խորհրդի նախագահը հիշեցնեց, որ ՀԷՑ-ը էլեկտրաէներգետիկ համակարգում կարևոր, բայց միակ օղակը չէ, որին վերաբերում են էլեկտրաէներգիայի անջատումները: «Ինչպես տեսնում ենք, էլեկտրաէներգիայի անջատման պատճառ կարող են հանդիսանալ արտադրող կայանները, բարձրավոլտ ցանցերը, տարբեր կառույցների սեփական տնտեսությունը և այլն»,-ասաց նա:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
