850 միլիոն դոլարի տգեղություն. Օբաման և նրա «Մահվան աստղի ամրոցը» ծաղրի ալիք են առաջացնում
ԱՄՆ նախկին նախագահ Բարաք Օբաման կրկին հայտնվել է հանրային վեճերի կենտրոնում, այս անգամ Չիկագոյում իր ապագա նախագահական կենտրոնի հետ կապված ապրանքների պատճառով: Նախագծի առցանց խանութը սկսել է վաճառել հուշանվերային կրծքազարդեր, որոնք ոճավորված են Օբամայի նախագահական կենտրոնի շենքի ուրվագծի նմանությամբ, և դրանք քննադատության նոր ալիք են առաջացրել, հաղորդում է NYP-ն:
Ապրանքի արժեքը մոտավորապես 30 դոլար է: Կայքի տվյալներով՝ ապրանքը «արտացոլում է համարձակ դիզայնի և համաշխարհային առաջնորդության հատման կետը», իսկ ստացված հասույթը փոխանցվում է Օբամայի հիմնադրամին, որի հայտարարված նպատակն է «ոգեշնչել, լիազորել և կապել մարդկանց՝ աշխարհում փոփոխությունների համար»:
Կրծազարդերը պատրաստված են թղթից և կավից և արտացոլում են համալիրի հսկայական, մոնոլիտ ուրվագիծը, որը բարձրանում է Չիկագոյի Ջեքսոն Պարկի վերևում:
Կենտրոնն ինքնին, որի բյուջեն աճել է մինչև մոտավորապես 850 միլիոն դոլար, նախատեսվում է բացել հունիսին՝ ավելի քան մեկ տասնամյակ տևած շինարարությունից հետո: Այնուամենայնիվ, նույնիսկ նախագծման փուլում դրա տեսքը բուռն քննարկումներ է առաջացրել: Շենքն արդեն իսկ բազմաթիվ մականուններ է ստացել առցանց՝ «բետոնե ամրոցից» մինչև «Մահվան աստղ», ինչպես նաև համեմատություններ աղբամանների, բանտային ճարտարապետության և աբստրակտ քանդակների հետ։
Նախագծի ճարտարապետներ Բիլլի Զեյենը և Թոդ Ուիլյամսը հետագայում բացահայտել են, որ Բարաք Օբաման ակտիվորեն մասնակցել է հայեցակարգի ձևավորմանը և պահանջել է ավելի համարձակ տեսողական լուծում։ Նրանց խոսքով՝ նա պնդել է, որ դիզայնը լինի ավելի արտահայտիչ և «բարձրացնի չափանիշը», և նույնիսկ ուղղակիորեն նշումներ է արել գծագրերի վրա՝ նշելով, որ սկզբնական տարբերակները բավականաչափ հավակնոտ չեն։
Օբաման, ինչպես նշել են ճարտարապետները, ոգեշնչվել է նաև քանդակագործ Կոնստանտին Բրանկուզիի աշխատանքներից և ցանկանում էր, որ կենտրոնը ընկալվի ոչ միայն որպես հանրային շենք, այլև որպես գեղարվեստական օբյեկտ։
Միևնույն ժամանակ, հուշանվերների նկատմամբ արձագանքը կտրուկ քննադատական էր։ Սոցիալական ցանցերի օգտատերերը համեմատել են կրծքազարդերը բազմազան առարկաների հետ և արտահայտել իրենց հույզերը։ Մեկ մեկնաբանությունում ասվում էր. «Այն նման է ծամած մաստակի կամ ռետինի, որը տարրական դպրոցի աշակերտը փշրել է»։ Մեկ այլ օգտատեր գրել է. «Ինչպե՞ս կարող է սա ավելի տգեղ լինել, քան շենքն ինքնին»։ Մեկ ուրիշը մեկնաբանել է. «Սկզբում ես մտածեցի, որ շենքը տգեղ է, բայց հետո տեսա այս կրծքազարդը»։
Քննադատությունը արձագանքում է համալիրի մասին երկարատև քննարկումներին, որը առաջին նախագծերի հրապարակումից ի վեր պարբերաբար դարձել է ինտերնետային մեմերի և ճարտարապետական բանավեճերի թեմա։
Չնայած դրան, Օբամայի հիմնադրամը շարունակում է գովազդել նախագիծը որպես կարևոր մշակութային և կրթական կենտրոն, որը ներառում է թանգարան, գրադարան և հանրային տարածքներ։ Այնուամենայնիվ, այն մնում է դառը բաժանված՝ սկսած դրա մասշտաբի հիացմունքից մինչև դրա գեղագիտության և արժեքի սուր քննադատություն։
