Հանրաքվեի լեգալությունը մնում է ժողովրդի պարանոցին, լեգիտիմությունը՝ անհայտության մեջ

Поделиться

Հանրաքվեի լեգալությունը մնում է ժողովրդի պարանոցին, լեգիտիմությունը՝ անհայտության մեջ

 

Ժամանակակից աշխարհը թևակոխել է քաղաքական զարգացման որակական նոր փուլ։ Անցումային այս փուլին անմասն չմնաց մեր հասարակությունը, երբ նրա ենթագիտակցության մեջ արդեն արմատավորվեց քաղաքացիական գիտակցություն ձևավորելու անհրաժեշտության պահանջը։ 

Թվում էր՝ կարևորագույն այս փուլում ժողովրդավարության երկու դոմինանտ ՝ «լեգալ» և «լեգիտիմ» բաղադրիչները, կդառնան նոր Հայաստանի կառուցման գործիքներ և վերջապես կինստիտուցիոնալացվեն թե՝ իրավական թե՝ քաղաքական համակարգերը, քանի որ արդեն հասունացել էր դրա անհրաժեշտությունը։ Որևէ մեկը կասկածի տակ չի դնում նոր իշխանության լեգիտիմությունը, նրա հանրության կողմից ընդունված լինելու փաստը, սակայն չենք կարող չնշել մի կարևոր փաստ նույնպես՝ ինչո՞ւ է լեգիտիմ ընտրված իշխանությունը խույս տալիս լեգալ՝ օրինական, օրենքով ճանաչված գործընթացից։ 

Արդեն բազմաթիվ քննարկումների առիթ դարձած 2020 թվականի ապրիլի 5-ին նշանակված հանրաքվեն դիսկուրսի ու քննադատության առիթ է դարձել բազմաթիվ իրավաբանների կողմից և գաղտնիք չէ, որ գործընթացը զուրկ է իրավական կարգավորումներից, ավելին՝ շրջանցվում է սահմանադրական մի դրույթ, որը հետադարձի /ռեվեռսի/ հնարավորություն չունի։ Ինչևէ, այդ գործընթացը ստացավ «ժողովրդի պահանջ» անվանումը, որի հետ, իհարկե, համաձայնվելն առնվազն ինքնախաբեություն է։ Ի սկբանե նշեմ, որ կողմ եմ էվոլյուցիոն ցանկացած գործընթացին, որն, անշուշտ, կբխի օրենքից և ամենևին էլ հակված չեմ հին բարքերի և առավել ևս լճացված կարծրատիպերի ռեստավրացիային, սակայն նոր իրականությունը չպետք է հաստատվի իրավունքի վիժեցման հաշվին, կամ ինչպես վերջերս նշեց «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար էդմոն Մարուքյանը՝ «իրավունքը մատաղ անելու» գնով, կամ մեղմ ասած՝ օրենքի նկատմամբ արհամարանքի գնով, որը կրկնում եմ՝ հիմնավորվում է միայն «ժողովրդի պահանջի» հայտնի թեզիսով։ Բանը նրանում է, որ անժխտելիորեն խախտվել են լեգալ՝ ասպես կոչված, օրենքով նախատեսված, օրինական, իրավական ընթացակարգերը, որով պետք է առաջնորդվեր հանրաքվեն նախաձեռնող խորհրդարանական մեծամասնությունը։ Մոտիվացնելով հանրաքվեն իբրև «ժողովրդի պահանջ», դեռևս չիմանալով հանրաքվեին մասնակցող կամ «այո» քվեարկող մասնակիցների քանակը, ժողովրդի պարանոցին է փաթաթվում լեգիտիմի ուրվականը՝ արհեստական ստեղծելով «այո»-ի պատրանք։ Ինչպե՞ս կարելի է լեգիտիմացնել մի բան, որի մասին պատկերուցում չունես, չես էլ կարող ունենալ, քանի դեռ պարզ չէ մասնակիցների քանակը, առավել ևս՝ նրանց դիրքորոշումը։ «Ժողովրդի պահանջը» լեգիտիմ դարձրեց գործող կառավարությունը, իսկ ինչպիսի՞ պահանջ կա ժողովրդի կողմից՝ այժմ դեռ պարզ չէ, մնում է հուսալ, որ քվեարկությունը կնթանա լեգալ, այսինքն օրինական, որը իր հերթին կհաստատի Սահմանադրության փոփոխման լեգիտիմությունը։ 

 

Լիլիթ Սիլանյան

Իրավաբան, «Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության նախաձեռնող խմբի անդամ

Поделиться
դիտվել է 72 անգամ
Լրահոս
Ոստիկանները դրամանենգության դեպք են բացահայտել․ 68-ամյա տղամարդը ձերբակալվել է Պարտքային կախվածության ճանապարհն ու անորակ պարտքի ծանր բեռը. «Փաստ» «Իրականում ոչ թե «պետականացում» է կատարում, այլ ընդամենը սեփականության վերաբաշխում». «Փաստ» Եկեղեցին քեֆատեղի էլ կդարձնեն, խորանն էլ միտինգատեղիի հետ կխառնեն. «Փաստ» Բացասական հետևանքները շղթայական կապով անդրադառնալու են բոլորի վրա. ի՞նչ կկատարվի, եթե.... «Փաստ» Ի՞նչն է խանգարում հրապարակել նահատակների ու անհետ կորածների ցանկը՝ անուն առ անուն. «Փաստ» Հայ-վրացական սահման. ինչպե՞ս սահմանային և մաքսային ծառայությունները «հանձնեցին» ամառային պիկ սեզոնի քննությունը. «Փաստ» Պետական բյուջեից սնվող, բայց քաղաքականապես «անհետացած» ուժերի ֆենոմենը. «Փաստ» Ռուսաստանը կարող է անցնել առավելագույն չոր, կոշտ քաղաքականության. «Փաստ» Արամե Մինասյանը տեղափոխվեց իսպանական Ռեալ Մուրսիա Մասիսի «Եդեմ» հիվանդանոցում 69-ամյա կին է անզգայացման պայմաններում կյանքից հեռացել, 5 անձ ձերբակալվել է Մանկապարտեզում դայակը վնասվածք է պատճառե՞լ երեխային․ 2 ամիս անց նորություն կա՞ Երևանում «KamAZ»-ը բախվել է ծառերին, ապա կոտրել գազատար խողովակի երկաթե հենասյուները Արամ Վարդևանյանն ընդունել է Հայաստանում Շվեյցարիայի դեսպանին ՄԻՊ աշխատակազմի ներկայացուցիչներն այցելել են «Աբովյան» քրեակատարողական հիմնարկ ՄԱԿ-ը կառավարություններին կոչ է անում պաշտպանել լրագրողներին․ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալ Հայ թենիսիստուհի Մարիա Ազիզյանը հաղթել է J60 Բուրգասի պատանեկան մրցաշարում Հաքերները հրապարակել են Բեռլինի պետական կառույցներից գողացված շուրջ 1,4 միլիոն ֆայլ «Խոսքերին որևէ մեկն այլևս չի հավատում, կոնկրետ քայլեր են պահանջում». «Փաստ» Երբ իրավունքի ուժը հատում է մարդասիրության սահմանը. «Փաստ» Արտաքին պատվերների, անհեռանկար «հեքիաթների» ու վտանգավոր «ապագայի» խաչմերուկում. «Փաստ» Ներքաշում են ոչ միայն ապօրինության, անիրավության, այլև անմարդկայնության մեջ. «Փաստ» Ինչի՞ է ձգտում «սրտի օլիգարխ չունեցող» Փաշինյանը. «Փաստ» Չեխական ՀԿ-ի հերթական մանիպուլյացիան. ի՞նչ է թաքնված հետազոտության հետևում. «Փաստ» ՀՊԼ․ Սյունիքն ու Փյունիկը չորոշեցին հաղթողին
ԱՄԲՈՂՋ ԼՐԱՀՈՍԸ
Ամենաընթերցվածները
Եկեղեցին քեֆատեղի էլ կդարձնեն, խորանն էլ միտինգատեղիի հետ կխառնեն. «Փաստ» 1 Պետական բյուջեից սնվող, բայց քաղաքականապես «անհետացած» ուժերի ֆենոմենը. «Փաստ» 2 Ի՞նչն է խանգարում հրապարակել նահատակների ու անհետ կորածների ցանկը՝ անուն առ անուն. «Փաստ» 3 Բացասական հետևանքները շղթայական կապով անդրադառնալու են բոլորի վրա. ի՞նչ կկատարվի, եթե.... «Փաստ» 4 Մանկապարտեզում դայակը վնասվածք է պատճառե՞լ երեխային․ 2 ամիս անց նորություն կա՞ 5